| |
SPEKTROMETRE:

Söylenecek çok fazla şey yok! Resimde
gördüğünüz alet, ışığı renklerine ayırmaya yarayan basit bir
düzenektir.
Üniversitenin deposunda, kırık dökük ışığı ayırmak için
beklerken bulundu. Bizlerse onu amacına ulaştırmak için
bakımdan geçirdik. Şimdilik çok hassas olmasa da yıldızların
ışığında ki farklı renkleri gösterebilmekte.
Belki de ileride yıldız ışığının farklı dalgaboylarını tespit edip
yorumlamamızı sağlayacak, kendi yaptığımız dedektörler için
bir ilk adımdır.
DOPPLER ETKİSİ DENEY DÜZENEĞİ:
Genel olarak; Doppler etkisi veya olayı, kaynakla gözlemci arasında bağıl
bir hareket olduğu zaman ortaya çıkar. Kaynak ve gözlemci birbirine doğru
hareket ettiği zaman, gözlemci tarafından duyulan sesin frekansı, kaynağın
frekansından daha yüksektir. Kaynakla gözlemci birbirinden uzaklaştığı
zaman, gözlemcinin işittiği frekans kaynağın frekansından daha düşüktür.
Doppler olayı çoğunlukla ses dalgalarıyla
denenmiş olmasına rağmen, tüm harmonik dalgalar için genel bir olaydır.
Örneğin, ışık dalgalarında, kaynağın ve gözlemcinin bağıl hareketleri ile
üretilen bir frekans kayması vardır. Doppler etkisi, polis radarları
vasıtasıyla motorlu taşıtların hızlarını ölçmekte kullanılır. Benzer
şekilde, astronomide gök cisimlerinin hız ve uzaklık tayininde ayrıntılı
bilgilere ulaştırmaktadır. Christian Doopler da çalışmalarını bu amaçla
yürütmüştür.
Deney aleti, 85x25 cm boyutunda sabit bir
platform, 4,5 cm genlikli salınım yapan, frekansı ayarlanabilir bir yazıcı
ve deney sonucunu veren kağıt rulo sisteminden oluşmaktadır. Tüm sistemin
çalışma zamanları, LED’lerle denetlenip, bildirilmektedir. Deney düzeneğinde
bir ray üzerinde serbestçe hareket edebilen yazıcı, kağıt rulo üzerine
kaydettiği sinüs eğrilerinin, durgun gözlemciden uzaklaşma ve yaklaşma,
sabit ve ivmeli hareket gibi değişen şekillerde çıktıyı sağlamaktadır.
Bu deney aleti, Doppler Etkisini insan algısının sınırları içerisine
sokmakta ve olayın anlaşılmasını kolaylaştırmaktadır. Işık hızı saniyede
300.000.000 m yol alırken deney düzeneğinde ki ışığı temsil eden kağıt rulo
saniyede 0,5 m yol almaktadır. |
|